خرید و فروش مواد معدنی ، فروش مواد معدنی ، مواد معدنی ایران ، معادن ایران
جستجو
فارسی
بازگشت به همه

فلز مس چیست و چه کاربردهایی در صنعت دارد

فلز مس چیست و چه کاربردهایی در صنعت دارد

 

فلز مس را می‌توان یکی از پر استفاده‌ترین فلزات در امروزه دانست.  رنگ مس نسبتا قرمز  است که از ویژگی‌های اصلی آن می‌توان به قابلیت انتقال سریع جریان الکتریکی و گرما اشاره کرد. همان طور که گفته شدن مس از جمله فلزات پر استفاده در صنعت است. این فلز به صورت خالص در طبیعت موجود است و از دیگر ویژگی‌های این فلز می‌توان به غیر قابل احتراق بودن آن اشاره کرد. این فلز در جدول تناوبی عناصر با Cu نمایش داده می‌شود که نماد شیمیایی این فلز است؛ این دو واژه از کلمه لاتین Curpum گرفته شده است. این فلز را می‌توان یکی از سودمند‌ترین و در عین حال مفید‌ترین فلز از لحاظ مباحث تجاری به حساب آورد. ما در این مقاله به بررسی دقیق این فلز خواهیم پرداخت و همچنین کاربردهای مختلف این فلز را به صورت کامل برایتان بازگو خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

این فلز به صورت طبیعی در طبیعت یافت می‌شود که دلیل به وجود آمدن آن را می‌توان اثرات پدیده‌های طبیعی رخ داده شده در محیط زیست عنوان کرد. این فلز در طبیعت به صورت جامد به وفور یافت می‌شود. ترکیبات موجود در فلز مس به دو رنگ سبز و آبی است. این فلز دارای دو ایزوتوپ است. نکته جالب در رابطه با این فلز آن است که علاوه بر وجود این ترکیب در سنگ‌های معدنی، این ماده به صورت فلز در طبیعت نیز یافت می‌شود. می‌توان گفت این فلز به صورت سنگ‌های سولفوره و سنگ‌های اکسیده و در حالت مس طبیعی در محیط زیست یافت می‌شود. لازم به توضیح است که پس از تغییرات جوی و برخی فعل و انفعالات روی این سنگ‌های سولفوره، عمل تبدیل به سنگ‌های اکسیده آغاز می‌شود که می‌توان از آن مس استخراج کرد.

فلز مس چیست

این فلز یکی از عالی‌ترین ترکیبات موجود در طبیعت است که به شکل و گونه‌های مختلفی در محیط زیست یافت می‌شود. این عنصر در جدول تناوبی عناصر با حروف Cu شناخته می‌شود. از اصلی‌ترین کاربردهای این فلز می‌توان به انتقال جریان الکتریکی و گرما اشاره کرد؛ دلیل انتخاب این فلز برای انتقال گرما و الکتریسیته را می‌توان قابلیت بالای این فلز برای انتقال جریان الکتریسیته و گرما عنوان کرد. به دلیل همین قابلیت انتقال بالا، این فلز را می‌توان یکی از سود آورترین فلزات کشف شده پس از طلا و نقره در تجارت دانست. لازم به ذکر است که فلز نقره از قدرت بالاتری نسبت به مس برای انتقال گرما و الکتریسیته برخوردار است اما به دلیل گران بودن، استفاده از این فلز برای این موارد به صرفه اقتصادی نخواهد بود. به همین دلیل فلز مس جایگزین این فلز شده است.

ویژگی‌های اصلی فلز مس

از اصلی‌ترین ویژگی‌های این فلز می‌توان به موارد توضیح داده شده در ادامه اشاره کرد. آشنایی با این ویژگی‌ها باعث می‌شود دید بهتری نسبت به این فلز داشته باشید.

مقاومت بالا در برابر خورندگی

این فلز دارای مقاومت بالایی در برابر خوردندگی به وسیله آب و بخار دارد. به همین خاطر از این فلز برای مصارفی مانند ساخت کشتی‌ها و زیر دریایی‌ها استفاده می‌شود. این فلز همچنین در محلول‌های نمکی و کانی‌های غیر اکسیدی مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهد.

هدایت حرارتی و الکتریسیته

 این فلز دارای قابلیت انتقال دو برابر بیشتر نسبت به فلز آلومینیوم و تا 30 برابر از فلز فولاد است؛ به همین دلیل از این فلز در صنعت‌هایی که نیاز به انتقال سریع گرما وجود دارد استفاده می‌شود. این محصول همچنین قابلیت انتقال الکتریکی بالایی پس از نقره دارد. این محصول قدرت انتقال جریان الکتریسیته تا 97 درصد را داراست.

فلز مس از چه موادی به دست می‌آید

در حالت کلی می‌توان گفت فلز مس به دو صورت در طبیعت یافت می‌شود. نوع اول به صورت فلز خالص و نوع دیگر به صورت ترکیباتی در سنگ‌هایی نظیر سنگ‌های اکسیده، این سنگ‌ها عموما در قشر انتهایی زمین یافت می‌شود. لازم به توضیح است که این فلز در کانی‌هایی مانند مالاکیت، آزوریت، برنیت، کوولین (CuS)،  کالکوپیریت (CuFeS2)، کالکوزین (Cu2S) و در اکسیدهایی مانند کوپریت (Cu2O) یافت می‌شود.

فلز مس و نقش آن در توسعه تمدن

از آنجایی که این فلز به صورت طبیعی در محیط زیست یافت می‌شده است؛ از این فلز برای ساخت ابزارآلات ابتدایی به وفور استفاده می‌شده است؛ دلیل این امر را می‌توان به قابلیت شکل دهی راحت فلز و همچنین چکش خواری راحت این فلز مرتبط دانست. شاید به همین دلیل باشد که تمام ابزارآلات صنعتی گذشته، مخازن نگهداری آب و لوله‌ها، شمشیرها، تمثال‌ها و مجسمه، زیورآلات و غیره از این فلز ساخته می‌شده است. شاید بتوان به جرات گفت این فلز نقش بسیار زیادی در توسعه تمدن و شکل گیری ابزارآلات صنعتی ایفا کرده است.

پس از اختراع تلفن، تلگراف و داینامو و نیاز به خطوط انتقال برق، سیم‌ها یکی از مهم‌ترین محصولاتی بودند که نقش بسیار زیادی در شکل گیری تمدن امروزی داشتند. همان طور که گفته شد این فلز به دلیل قابلیت انتقال بالای جریان الکتریسیته از خود به عنوان اولین و بهترین رسانا برای استفاده انبوه مورد توجه قرار گرفت. نکته جالب در رابطه با این فلز آن است که بیش از 70 درصد تولیدی این فلز  در دنیا برای مصارف انتقال الکتریسیته و الکترونیک استفاده می‌شود. در حال حاضر پر استفاده‌ترین فلز پس از آلومینیوم و فولاد، فلز مس است و این فلز نقش اساسی و حیاتی در عصر حاضر ایفا می‌کند.

مس و انواع آلیاژهای آن

در حالت کلی ما با سه دسته مس رو به رو هستیم، تنها تفاوت این سه دسته را می‌توان در آلیاژ مس موجود در هر کدام دانست. دسته اول مس خالص است که حاوی 99.3 درصد از این فلز در آن موجود است. دسته دوم فلز مس با آلیاژ بالا است، این دسته مواد دارای درصد مس بین 96 تا 99 است، لازم به توضیح است که برای دستیابی به این میزان خلوص احتمالا از نقره نیز در ساختار این دسته استفاده می‌شود. دسته سوم و نهایی برنج‌ها هستند، از شاخصه اصلی این نوع فلز می‌توان به مقدار زیاد روی در آن اشاره کرد. همچنین در این ساختار فلزی از آهن، نیکل، آلومینیوم و سیلسیوم برای دستیابی به خلوص بالاتر نیز استفاده می‌شود. این نوع از فلزها دارای مقاومت بالاتر و همچنین استحکام کششی بالاتری نسبت به دو دسته بالا هستند.

کاربردهای فلز مس در طبیعت و صنعت

لازم است بدانید که از این فلز تنها در مصارف الکترونیکی استفاده نمی‌شود و این فلز کاربردهای گوناگونی در طبیعت و صنعت دارد. همان طور که در ابتدای این مقاله عنوان شد این فلز نقش بسیار زیادی در طبیعت دارد و کاربردهای گوناگونی از صنعت در آن می‌شود. در ادامه این مقاله به بررسی این کاربردها و  نقش‌ها خواهیم پرداخت، همچنان با ما در وب سایت رتاپورت همراه باشید.

نقش فلز مس در بیولوژی

این فلز یکی از ترکیبات لازم و ضروری برای کلیه حیوانات و گیاهان است. این ماده در آنزیم‌های متنوعی از قبیل سیتوکروم اکسیداز سی و آنزیم حاوی Cu-Zn وجود دارد. میزان مورد نیاز مس برای بزرگسالان سالم 0/9 میلی‌گرم در طول روز است. این ماده روی پروتئین پلاسمایی به نام ceruloplasmin حرکت می‌کند. اگر مس جذب شده در بدن به سوی کبد منتقل شود و این روند ادامه یابد احتمالا پس از مدتی شخص دچار بیماری خواهد شد؛ این بیماری باعث ایجاد آسیب‌های کبدی و مغزی در فرد خواهد شد. همچنین این ماده در مقدار بسیار ناچیز در تولید کلروفیل، کربوهیدارت‌‌ها، پروتئین و برای فعال نگه داشتن برخی از آنزیم‌ها مورد نیاز است. در صورتی که گیاه با کمبود این فلز رو به رو شود باعث کوچک شد برگ‌ها و همچنین سوختن سر شاخه‌ها می‌شود.

نقش مس در مصارف صنعتی

همان طور که در سراسر این مقاله عنوان شد از این ماده برای تولید سیم‌های انتقال الکتریسیته استفاده می‌شود. پس می‌توان نتیجه گرفت که بخش قابل توجه‌ای از تولیدات مس برای ساخت سیم و کابل‌ها استفاده می‌شود. از دلایل اصلی انتخاب این ماده برای انتقال الکتریسیته علاوه بر جریان بری مناسب می‌توان به استاندارد بودن، انعطاف پذیری بالا، عدم خورندگی و غیره عنوان کرد.  از این ماده برای ساخت سیم‌های با روکش و بدون روکش، استفاده برای ساخت سیم‌های با ولتاژ پایین و بالا و غیره استفاده می‌شود. 

نقش مس در ساختمان

شاید جالب باشد بدانید که مس توانایی و مقاومت بسیار بالایی در شرایط هوایی مختلف دارد به همین دلیل در صنعت ساختمان سازی از این فلز به وفور استفاده می‌شود. از این ماده در اکثر ساختمان‌های تجاری، خانه‌ها و ساختمان‌های عمومی برای جلوگیری از ورود آب و برای بام سازی استفاده می‌شود. درخشش این فلز می‌تواند به عنوان یکی از دلایلی باشد که از این فلز در صنعت ساختمان برای ایجاد نماهای خاص از آن استفاده می‌شود. از دیگر استفاده‌های این فلز در ساختمان‌ها می‌توان به ساخت لوله‌های آبرسانی و سیستم‌های گرمایشی اشاره کرد؛ دلیل این کار را می‌توان در ایمنی بسیار بالا و کارکرد عالی دانست.

معدن مس ایران و صادرات مس

همان طور که می‌دانید ایران دارای معادن گوناگون مس است. یکی از شناخته شده‌ترین معادن مس ایران را می‌توان معدن مس سرچشمه دانست که در 50 کیلومتری جنوب شهر رفسنجان واقع شده است. این معدن یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی معدنی دنیا به حساب می‌آید. میزان تولید این معدن سالیانه حدود 14 میلیون تن با عیار 1 درصد است که پس از خالص سازی آماده مصرف داخلی و صادرات می‌شود. ایران همچنین دارای معادن دیگری مانند معدن مس سونگون، معدن مس قلعه زری و معدن مس میدوک است. ایران در 6 ماهه اول سال 1398  56 هزار تن مس را به دیگر کشورها صادر کرده است.

 

نظرات
نظر دهید بستن